Miljoenennota 2005(1):
"Fundamenten gelegd voor hervormingsagenda zorg"

........... pardon?

Nederland verkeert met een beperkte economische groei (0,9% tussen 2001 en 2004) in een slechte economische situatie. Als oorzaken worden genoemd: de verdubbeling van de werkloosheid tussen 2001 en 2004, de hoge eurokoers die ongunstig is voor de export en in algemene zin zijn er teveel arbeidslozen. Hierdoor wordt het financieringstekort, bij het verdrag van Maastricht gesteld op maximaal 3% van het BBP, zelfs in Nederland (Zalm zelf was immers de aanjager hiervan) 3,2%. Een van de reden voor dit tekort van 3,2% was de meerkosten van zorg, veroorzaakt door de kosten van vergrijzing, de grenzeloze AWBZ en zorgtechnologie.

Voor 2005 stijgt het BKZ naar € 45,9 miljard. Deze stijging komt volledig tot stand door het ophogen van de eigen bijdragen van € 2,5 miljard (2004) naar € 4,- miljard (2005), via de zogenaamde "no-claim" regeling. De collectieve uitgaven van zorg dalen zelfs met € 0,5 miljard. (laat het rekenen maar over aan VWS!) Het huisartsenbudget stijgt naar € 1615,4 miljoen per jaar (dit was in 2004: € 1534,1 miljoen). Wie denkt dat dit ten goede komt aan de praktijkhouders heeft het mis: voor modernisering van de huisartsenzorg heeft de minister geen geld. Kort nadat de beroepsorganisaties LHV/NHG geweigerd hebben de intentieverklaring te tekenen voor een geïntegreerde eerstelijnszorg , verklaarde de minister ‘doodleuk’ dat de opbrengst van de no-claim deels besteed kan worden aan de modernisering van de eerste lijn. Maar de reden van het niet tekenen van de LHV/NHG lag nu juist bij het feit dat zij beiden een drempelloze toegang willen voor de eerste lijn. En bij dat doel past, in de ogen van de huisartsen, geen no-claim voor huisartsenzorg.

De overheid heeft 4 instrumenten om de uitgaven van zorg te beheersen.
Dit heet een top-down gerichte financiële sturing. Hoogervorst zet ze alle 4 tegelijk in:

1. meer eigen betalingen (€ 4 miljard no-claim)
2. pakketmaatregelen: een steeds smaller basispakket bij een premie die eerst daalt, maar 1 jaar later weer stijgt, maar dán ... zonder aanpassing van het pakket. Met de basisverzekering in 2006 gaat de nominale premie naar € 1060,- per volwassene per jaar.
3. tariefmaatregelen via de WTG/CTG,zoals:
   • in 2003: efficiencykorting vrije beroepsoefenaren
   • in september 2004: uitvoeringstoets huisartsenzorg met consultvoorstel van € 5,-
   • etc. etc.
4. invoeren van doelmatigheidsprikkels. De overheid doet dit door de verzekeraar een sterkere positie te geven. De minister hoopt daarmee dat door concurrentie met scherpe inkoop van zorg de premies voor verzekerden dalen.

Het probleem bij dit kabinet is dat zij heilig blijven geloven in marktwerking en concurrentie in de zorg. Hun dogma is dat met marktwerking de kosten worden gedrukt. Maar waar blijkt dat dan uit? De nominale premie was in 1998 € 98,- en in 2003 was deze premie € 356,- per verzekerde, een stijging van 360% !(2) Met de nieuwe basisverzekering loopt de nominale premie op naar € 1060,- per volwassene. Bij een smal(ler) basispakket heeft de burger de "keuze" een aanvullend pakket te verzekeren, dan wel het risico te nemen de kosten zelf te betalen, dan wel ... af te zien van behandelen. Wordt dit de uitkomst van een debat over een zorgzame samenleving wat al een decennium duurt?

Verder zijn de beheerskosten van de verzekeraars een factor 6 groter dan wat Nederland uitgeeft aan preventie. Desondanks is het BKZ sinds 2000 gestegen met 35% horend bij een bedrag van ruim € 14,5 miljard. Deze trieste balans wordt nog triester als het kabinet (steeds maar) stelt dat de burger zelf verantwoordelijk is voor eigen keuzes in de zorg.

Een tip van de Vrije Huisarts:
kom eens een dag met een huisarts meelopen, dan zul je zien hoe verantwoordelijkheden voor zorg in dit land geregeld zijn (RIO’s, wachtlijsten, machtigingen, taxivervoer, thuis"zorg" etc.) en hoe dat uitpakt voor mensen die afhankelijk zijn van zorg en voor wie er weinig te kiezen valt!

Een ander verwijt wat het kabinet te maken is, is het selectief noemen van macrocijfers voor de Miljoenennota. De Betuwelijn kost ruim 20 miljard NLG, daar waar 5,4 was begroot. De kosten van de HSL werden geïntroduceerd als zijnde 1,2 miljard NLG, waarbij anno 2004 blijkt dat het project nu al het 16-voudige kost!(3) Wie zijn hier nu de kostenopdrijvers? Wie houdt wie hier nu voor de gek?

Inmiddels komt de gemiddelde Nederlander ook tot inzicht.

Uit een onderzoek van de Volkskrant(4) met bureau Motivaction(5) blijkt dat de meeste Nederlanders liever goede collectieve voorzieningen hebben dan een overheid die de burger aanspoort meer eigen verantwoordelijkheid te nemen.

Wanneer de staat haar verantwoordelijkheid voor de zorg aan concurrerende (internationaliserende) verzekeringsmaatschappijen overdraagt, verliest de samenleving daarmee een rijk cultuurgoed, het "schild voor de zwakken" met één van de hoofdkenmerken van een zorgzame samenleving: maatschappelijke solidariteit.

Met de inzet van de huidige fundamenten wordt er inderdaad "hervormd", maar ... wié wordt daar nu beter van?