De tekst van de Miljoenennota lekte vorige week, geheel volgens de Nederlandse traditie, uit. Hierdoor was de kleding van Koningin Beatrix nog een van de weinige verrassingen op Prinsjesdag. Wel nu, Stichting de Vrije Huisarts, altijd oog voor detail, geeft deze informatie nog eens expliciet: onze koningin was op Prinsjesdag 2005 gekleed in een lange japon van groenblauw changeant mousseline op een fond van taffeta assorti. Over haar japon droeg ze een losvallende cape. De koningin had een hoed in de vorm een grote toque van groen-blauwe veren. Waarvan acte.

Dan de Miljoenennota zelf.

De regering belooft voorspoed. De Nederlandse economie klimt volgend jaar uit het dal met een voorspelde groei van 2,5 procent. Het aantal banen zal voor het eerst sinds 2002 weer stijgen. Voor lastenverlichting en koopkrachtverbetering trekt het kabinet trekt 2,5 miljard euro uit. Dan onze zorg, te weten "de zorg": macrokosten Budgettair Kader Zorg (BKZ) in Nederland

Hoewel de zorgkosten ook in 2006 stijgen, spreekt de nota toch van een "beheerste groei in de zorguitgaven". Geen 5,1% per jaar zoals tussen 1999 en 2003, maar de laatste jaren gemiddeld 1,7% per jaar. Ten aanzien van de huisartsenzorg maakt de nota melding van het feit dat "in de voorbereiding van de Miljoenennota 2006 heeft het kabinet voor enkele zorgsectoren (huisarts en AWBZ sectoren) extra middelen beschikbaar gesteld". In de begroting is € 20 miljoen ingeboekt voor praktijkondersteuning huisartsen. Verder vinden we een bedrag van € 0,4 miljoen voor ontwikkeling van een benchmark voor huisartsenzorg in de regio's Almere, Drenthe, Rotterdam en Zoetermeer.

De macrokosten (BKZ) van bijna € 48 miljard zijn als volgt verdeeld:

Huisartsenzorg valt onder de curatieve zorg. De kosten van de curatieve zorg bedragen 40% van de totale kosten. Deze kosten stijgen fors: € 17,3 miljard in 2005 versus € 18,7 miljard in 2006. De verdeling van de kosten in de curatieve sector laat het volgende plaatje zien.

Macrokosten curatieve zorg Miljoenennota 2006	€ miljoen	precentage
algemene en categorale ziekenhuizen	9.377,0	50.1%
academische ziekenhuizen	2.935,5	15,7%
huisartsenzorg	1.738,4	9,3%
medische specialisten	1.630,8	8,7%
grensoverschrijdende zorg	446,0	2,4%
overig curatieve zorg	424,2	2,3%
tandheelkunde wettelijk deel	407,7	2,2%
fysio/oefentherapie	328,5	1,8%
ambulancevervoer	330,9	1,8%
kraamzorg	309,2	1,7%
groeiruimte ziekenhuizen	323,0	1,7%
overig ziekenvervoer	133,5	0,7%
verloskunde	118,3	0,6%
tandheelkundig specialist	90,3	0,5%
logopedie	53,4	0,3%
demo extramurale zorg	34,4	0,2%
gezondheidscentra	28,2	0,2%
dieetadvisering	27,9	0,1%
demo overig curatieve zorg	15,8	0,1%
ergotherapie	4,1	0,0%
totale kosten curatieve sector 2006	18.717,1	100,0%

De kosten huisartsenzorg 2006 zijn dus:
• 9,3% van de kosten in de curatieve sector
• 3,6% van de totale kosten van het BKZ (Budget kader zorg)

Aansluitend aan de troonrede waren er deze week in de Tweede Kamer de Algemene Beschouwingen.

Oppositieleider Wouter Bos (PvdA) trok fel van leer. Enkele passages(6) uit zijn tekst nemen we hier bij over.

• Bos: "Het nieuwe zorgstelsel zorgt ook voor meer bureaucratie, in plaats van minder. Spooknota's die geen mens begrijpt. 540 Ambtenaren erbij, die bij elkaar tientallen miljoenen kosten, alleen maar nodig om mensen geld terug te geven, omdat we ze eerst te veel hebben laten betalen. 6 Miljoen huishoudens worden uitkeringsgerechtigd, 10 miljoen uitkeringsgerechtigden erbij. Met het nieuwe zorgstelsel vermindert ook de invloed van de arts en andere professionals in de zorg ten opzichte van die van de verzekeraars".
• Bos [Tegen Maxime Verhagen (CDA)]: "u heeft blijkbaar niet met een huisarts gepraat over hoe het is om met een verzekeraar te moeten onderhandelen, u heeft niet met specialisten gepraat die met de dbc's moeten werken. U heeft blijkbaar nooit met een patiënt gepraat die een spooknota krijgt voor allerlei behandelingen die hij helemaal niet heeft gehad"
  Even verder: "Nu wordt hij mooi. De spooknota's horen bij het oude systeem en niet bij het nieuwe? Die onderhandelingspositie van de huisarts ten opzichte van de verzekeraars hoort bij het oude systeem en niet bij het nieuw? Kom! Laat u voorlichten",
• En weer verder: Bos: "Mijn volgende kritiekpunt op het zorgstelsel is exemplarisch voor hoe het kabinet in het leven staat. De invloed van de arts en andere professionals in de zorg wordt ten opzichte van de verzekeraars alleen maar minder. Ik hoor allerlei CDA'ers, VVD'ers en D66'ers steeds de mond vol hebben over hoe de professionals en de uitvoerenden in de publieke sector het meer voor het zeggen moeten hebben. Hier doen de zij echter precies het tegenovergestelde. Dat maakt de mensen in het land alleen maar meer onzeker. Zij willen, terecht, dat een arts beslist welk medicijn zij krijgen en niet een anoniem iemand aan de telefoon van een commerciële verzekeraar.
  Met het nieuwe zorgstelsel zet het kabinet ook weer een stap in de richting van verdere marktwerking. Ook dat maakt mensen onzeker. Mensen willen niet altijd hoeven kiezen. Als zij hun been breken willen zij gips, niet een offerte. Vaak is voor hen de zekerheid dat er voor ze gezorgd wordt als er iets aan de hand is, belangrijker dan de mogelijkheid eindeloos te kunnen kiezen".
• En verder: Bos: "Het kabinet zegt iets te willen doen aan de onzekerheid van mensen, het kabinet zegt minder bureaucratie te willen, het kabinet zegt een goedkopere zorg te willen, het kabinet zegt de professionals in de zorg meer ruimte te willen geven, maar wat er ondertussen gebeurt, is precies het omgekeerde: meer onzekerheid, meer bureaucratie, een zwakkere positie van de artsen, hogere prijzen. Het verhaal van het zorgstelsel is het verhaal van het kabinet, een ideologische tunnelvisie die steeds minder klopt en waar steeds koppiger aan wordt vastgehouden".
• Bos: "Ik roep al die ministers in herinnering die gisterenavond werden geïnterviewd en die zo netjes gedrild hun zinnen begonnen met de woorden: 'Ik begrijp dat mensen zich zorgen maken. Zij begrijpen dat helemaal niet, want dan zouden zij echt met andere plannen zijn gekomen' ".
• Verder: Bos: "Het helpt dan niet als de overheid vooral de boodschap overbrengt dat mensen voor zichzelf moeten zorgen. Als dit kabinet flexibiliteit van mensen vraagt, moet het hun ook zekerheid willen bieden. Het kabinet vraagt echter flexibiliteit en biedt onzekerheid.
  Zelfs de uiterst bescheiden suggestie van het FNV dat mensen de mogelijkheid zouden moeten krijgen om hun zorgtoeslag direct bij de verzekeraar met de zorgpremie te laten verrekenen, sneuvelt onder het dogma van het nemen van de eigen verantwoordelijkheid: 'Gij zult uw eigen verantwoordelijkheid nemen. Het maakt niet uit wat voor chaos daardoor zal ontstaan'. Als naar die suggestie werd geluisterd, zou ons dat veel wanbetaling en schuldproblemen schelen. Achter het dogma van het nemen van de eigen verantwoordelijkheid gaat het onvermogen van dit kabinet schuil om te luisteren en te leren"

Tot zover Wouter Bos. Minister Hoogervorst kon het niet meer langer aanhoren en vergat een moment dat hij lid was van het kabinet van Normen en Waarden.

Het pleit voor de minister dat hij binnen enkele uren zijn excuses(6) aanbood. Wat niet voor hem pleit is dat kritiek op zijn zorgmarkt hem zo snel uit zijn evenwicht haalt.