Commentaar DVH op:
"Visie zorgverzekeraars op herstructurering Eerstelijnszorg"
Welke problemen hebben de zorgverzekeraars?
De insteek van dit rapport is het antwoord op de discrepantie tussen gestegen zorgvraag en onvoldoende beschikbaar zorgaanbod. De zorgverzekeraars stellen dat zij verplicht zijn om te zorgen dat verzekerden de zorg krijgen waar ze recht op hebben en dat dus voldoende zorgcapaciteit geregeld moet worden. Zij lopen tegen een 3–tal barrières op;
- onvoldoende zorgaanbod door huisartsentekort leidt tot de opmerking dat huisartsentaken verlicht kunnen worden door samen te werken en de exclusieve poortwachtersrol los te laten.
- wet- en regelgeving
- te weinig publieke financiële middelen om innovatieve projecten betaald te krijgen
Wij hebben de volgende opmerkingen:
- geen enkele opmerking wordt er gemaakt over de gestegen zorgvraag. Moet alles wat wordt gevraagd dan uitgevoerd, verzekerd en betaald worden? Wie bepaalt wat "evidence based" is en wie bepaalt wat medische onzin is? Wie durft dat? Wie heeft het lef om te zeggen: "dit is niet nodig en als je het wilt, betaal je het zelf maar!"
- verwijscriteria zijn, onder andere, gebaseerd op het natuurlijk beloop van de klachten. Een afwachtende houding is vaak een goede [en goedkope] therapie. Hierbij wordt geïnvesteerd in preventie van somatische fixatie en kennisoverdracht van ziektes en ziektebeloop. In een SOEP-consult wordt dit ook uitgelegd. Welke discipline heeft deze vaardigheden en brengt ze met elkaar in verband? Maar, inderdaad afwachten "scoort" niet, maar is dat dan het criterium?
- als een patiënt met een geïsoleerde klacht wordt verwezen en behandeld, haal je de klacht uit de context.Het is vaak niet de klacht, die het verloop bepaalt, maar de persoon met die klacht. Hiervoor is kennis nodig van de voorgeschiedenis, de probleemlijst van de patiënt en diens woon- en leefomgeving. Het is de huisarts deze kennis meestal heeft.
- de verzekeraars stellen dat een derde van de ziekenfondsverzekerden nu al zelfverwijzers zijn. Een hoog percentage! Of hebben verzekerden, verzekeraars, huisartsen en specialisten dit inmiddels geaccepteerd? Hebben deze zelfverwijzers wel een huisarts [opgegeven]? Anderzijds wordt iemand die verwezen wil worden, niet tegengehouden. Maar een verwijsbrief, en een goed SOEP-gesprek vooraf, dragen wel weer bij tot een goede afhandeling van de zorgvraag.
- staan al die andere disciplines, die volgens ZN zouden moeten kunnen verwijzen, ook zo de trappelen als ze per abonnement worden betaald?
- als het Budget Kader Zorg door de onvoldoende financiële middelen nu al één van de oorzaken is, wordt de financiering van de zorg dan goedkoper als je verwijsfuncties bij de huisarts weghaalt?
- een functionele omschrijving voor de gehele eerste lijn vraagt goede protocollen en samenwerkingsafspraken. Wie gaat dat regelen? Wie betaalt dit proces? Natuurlijk kan een 30-jarige bouwvakker met rugklachten, die al 9 keer eerder manuele therapie nodig had, ook rechtstreeks voor de 10e keer daar naar toe. Maar een 50-jarige met voor de eerste keer rugpijn? Of een patiënt met een obsessief compulsieve stoornis met rugpijn? Kortom, afspraken maken betekent maatwerk en kost tijd [en geld]. Wij hebben nog geen enkele transmurale afspraak gezien, waarbij de huisarts er beter van werd, noch qua tijdsbelasting, noch financiëel.
- een goede insteek wordt gemaakt met oplossingen als taakdelegatie, ontwikkeling van facilitaire bedrijven, praktijkondersteuning en dienststructuren, maar ook deze kosten allemaal geld.
- de verzekeraars zetten, nu alles schaars is, in op verdwijning van de opdeling van 1e en 2e lijn. En ze zetten in op ketenzorgbenadering vanuit de zorgvraag, daarmee [dus] benadrukkend dat je het ook [maar] samen moet oplossen, linksom of rechtsom. Liefst met financiering, of anders? Dan maar zonder?
- een stoot onder de gordel is de onbewezen stelling: "dat huisartsen de verantwoordelijkheid over zorggarantie steeds makkelijker van zich afschuiven en zelf bepalen wanneer zij beschikbaar zijn voor verzekerde". Hebben huisartsen overigens ooit ergens vastgelegd of gesteld dat zij als beroepsgroep verantwoordelijk zijn voor zorggarantie? Het zijn toch juist de verzekeraars die een zorgplicht hebben en dus een garantieplicht? Als verzekeraars dit in een visiestuk naar buiten brengen, dan zou het hen sieren hier ook concrete voorbeelden van te geven. Het is bij dit soort discussies (blijkbaar) steeds weer nodig van alle partijen de eigen verantwoordelijkheid te benoemen. Is het hen ontgaan dat er nog steeds geen wachtlijsten bij de huisartsen zijn?
- ook staat er dat de zorggarantie formeel geregeld wordt via contracten tussen verzekeraars en beroepsbeoefenaren. Bedoelen de zorgverzekeraars hier "geregeld gaat worden"? Of bedoelen ze dat het reeds "geregeld is"? Wel zijn ze het woordje "goede" voor contracten vergeten.
- de oplossing voor de problemen heeft meer kans van slagen in overleg met de beroepsgroep. Er is ons inziens geen sprake van domeinmonopolistisch denken bij de huisartsen. Wel menen wij dat de huidige problemen in de huisartsenzorg niet opgelost kunnen worden zonder daar actief de beroepsgroep in te betrekken, die immers (mede)verantwoordelijkheid draagt voor de kwaliteit van de te leveren zorg. Het zou van wijsheid getuigen om de huisarts zelfs een hoofdrol te laten spelen bij het mee oplossen van de "zorggarantieproblemen" die de zorgverzekeraars thans hebben. Dus waarom komen de verzekeraars niet gewoon naar de huisartsenpraktijken en zeggen: "dit zijn onze problemen hoe kunnen wij jullie faciliteren bij het gezamelijk zoeken, vinden en realiseren van oplossingen?"